Strict Standards: Only variables should be passed by reference in /customers/a/1/3/razzazi.se/httpd.www/inc/functions.inc.php on line 489 Razzazi
Strict Standards: Only variables should be passed by reference in /customers/a/1/3/razzazi.se/httpd.www/inc/show.news.php on line 140 Strict Standards: Only variables should be passed by reference in /customers/a/1/3/razzazi.se/httpd.www/inc/functions.inc.php on line 548 Strict Standards: Only variables should be passed by reference in /customers/a/1/3/razzazi.se/httpd.www/inc/functions.inc.php on line 549 Strict Standards: Only variables should be passed by reference in /customers/a/1/3/razzazi.se/httpd.www/inc/functions.inc.php on line 563 Strict Standards: Only variables should be passed by reference in /customers/a/1/3/razzazi.se/httpd.www/inc/functions.inc.php on line 489

داگیركردنی كوردستان و، تاڵانی هونه‌ری كوردیی!

پێش ئه‌وه‌ی بچمه‌ سه‌ر بنه‌جۆی باسه‌كه‌، پێم خۆشه‌ ئاوڕێك له‌و كه‌ند و كۆسپانه‌ وێ ده‌م كه‌ ده‌مێكه‌ ئه‌م زمانه‌ی ئێمه‌ی تێدا كلێڵه‌یه‌ و گۆت كراوه‌! چونكه‌ زمان پێوه‌ندییه‌كی راسته‌وخۆی له‌ ته‌ك گۆرانی و مووزیكدا هه‌یه‌ و كاتێك كه‌ باسی مووزیك به‌تایبه‌ت گۆرانی و فۆلكلۆری كوردی بێته‌ نێوان، به‌ بێ هاتنه‌گۆڕی زمان، باسه‌كه‌ ناگاته‌ ئه‌نجام!
زمانی كوردی به‌ هه‌موو لق و پۆپێكییه‌وه‌، به‌ هۆی دابه‌شبوونی گه‌لی كورد له‌ دۆژ چوار وڵاتی داگیركه‌ر و شه‌وتی زمانی ئه‌و داگیركه‌رانه‌ی كه‌ زاڵ بووه‌ به‌ سه‌ریدا، نه‌ك ته‌نیا وه‌كوو خۆی نه‌ماوه‌ته‌وه‌، به‌ڵكوو له‌ په‌ل و پۆش خراوه‌! له‌ راستیشدا جگه‌ له‌ گونده‌ دووره‌ده‌سته‌كان نه‌بێ، زمانی كوردی له‌ هیچ ده‌رێكی كوردستان په‌تی و پاراو نه‌ماوه‌ته‌وه، هه‌رچه‌ند هیچ زمانێک له‌ دنیادا نییه‌ که‌ په‌تی و پاراو بێ، مه‌به‌ستم ئه‌وه‌یه‌ چونکه‌ ئه‌م زمانه‌ بۆ خوێندن نووسین که‌ڵکی لێوه‌رنه‌گیراوه‌ و ته‌نیا له‌ کۆڵان و ماڵان قسه‌ی پێده‌کرێ، گه‌شه‌ی نه‌کردووه‌ و له‌ جێدا ماوه‌ته‌وه‌ و کێشه‌ی زۆره‌!
زاراوه‌ی كرمانجی كه‌ یه‌كێ له‌ دیالێكته‌كانی زمانی كوردییه‌ و زۆربه‌ی كورد به‌و دیالێكته‌ داخێوێ، به‌ هۆی قه‌ده‌خه‌كردنی70 ساڵ زیاتری زمانی كوردی، له‌ لایه‌ن حكوومه‌تی ئاتاتوركییه‌وه‌، نه‌ك هه‌ر گه‌شه‌ی نه‌كردووه‌ و له‌ بیر كراوه‌، به‌ڵكوو كۆمه‌ڵێك وشه‌ی توركی و عه‌ره‌بی و لاتینیشی تێكه‌ڵ بووه‌ كه‌ كوردییه‌كه‌ی هه‌ن و له‌ بیر كراون؛ له‌ به‌ر ئه‌وه‌ش كه‌ زمانی توركی هاته‌ جێگه‌ی، زه‌ره‌ری زۆری وێ كه‌وت و چی سامانی نه‌ته‌وایه‌تی كورد هه‌بوو له‌ بواری نووسیندا زۆربه‌ی له‌ بیر كرا و له‌ ناو چوون!
دیاره‌ زمان، بـمانه‌وێ و نه‌مانه‌وێ، خۆی بۆ خۆی گه‌شه‌ ده‌كا و گۆڕانی به‌ سه‌ردا دێ! به‌ڵام ئه‌و گۆڕانه‌ی كه‌ زمان به‌ ئاره‌زووی خۆی و به‌ هۆی په‌یوه‌ندی ئابووری و سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌ به‌ سه‌ریدا دێ، له‌ گه‌ڵ ئه‌و گۆڕانه‌ی كه‌ زۆره‌ملییه‌ و به‌ تۆپزی له‌ لایه‌ن داگیركه‌ره‌كه‌یه‌وه‌ به‌ سه‌ریدا ده‌سه‌پێنرێ، جیاوازی زۆره‌! كه‌ وابوو، زمان له‌ سۆنگه‌ی دان و ستانی ئابووری و تێكه‌ڵاوه‌تی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌، گۆڕانی به‌ سه‌ردا دێ و گه‌شه‌ ده‌كا، كه‌چی به‌ داخه‌وه‌ كورد له‌م مه‌سه‌له‌یه‌ بێبه‌ش بووه‌ و به‌ زۆر زمانێكی دیكه‌ی به‌سه‌ردا سه‌پێنرااوه‌ و خاوه‌نی ده‌وڵه‌تی خۆی نه‌بووه‌ هه‌تا به‌ مه‌یلی خۆی گه‌شه‌ی به‌ زمانه‌كه‌ی دابێ، یان گۆڕانی به‌سه‌ردا هێنابێ!
به‌ كورتی شه‌وت یا كاریگه‌ریی ئه‌و زمانه‌ی كه‌ له‌ لایه‌ن داگیركه‌رانی كوردستان، به‌ هۆی ده‌سه‌ڵاتی حاكمه‌وه‌ له‌ پارچه‌كانی دیكه‌ی ئه‌م وڵاته‌ دابه‌شكراوه‌، به‌ زۆره‌ملی به‌ سه‌ر كوردا داسه‌پێنراوه‌، له‌ سه‌ر زمانی كوردی، وه‌ڕاست گه‌ڕاوه‌! به‌شی ژێر ده‌ستی ئێران فارسیی و به‌شی بنده‌ستی ئێراق و سووریه‌ عه‌ربیی و به‌شی ژێرچه‌پۆكی توركیه‌ توركیی و ئه‌و به‌شه‌ی ژێر ده‌سه‌ڵاتی رووسیه‌ش كه‌ دانیشتووی ئازه‌ربایجان و ئه‌رمه‌نستانن و كورده‌كه‌ی هه‌ڵداژراوه‌ته‌ نۆ وڵات و كوردییه‌كه‌یان بۆته‌ چێشتی مجێور، به‌ڵگه‌ن بۆ ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ و هه‌ر به‌و پێوه‌ره‌ش كاری كردۆته‌ سه‌ر مووزیكا و گۆرانیی و شوێنی زه‌ق و دیاری تێدا به‌جێهێشتووه‌!

زمانی كوردیی خاوه‌نی چه‌ند دیالێكته‌ كه ‌گۆرانیی و ئاوازی هه‌ر كام له‌م دیالێكتانه‌، تا راده‌یه‌ك شێوه‌ و گوتن و فۆنۆتێكیان له‌ گه‌ڵ یه‌ك جیاوازه‌! بۆیه‌ش جیاوازه‌، چونكه‌ چهه‌ورامی، چزازاكی، چكرمانجی، چسۆرانی، چله‌كی و چلوڕی، له‌ درێژه‌ی ته‌مه‌نی له‌ئارابوونیاندا رێچكه‌ی جیاوازله‌یه‌كیان پێواوه‌، نموونه‌ش ئه‌وه‌یه‌ که: كرمانجێك ناتوانێ سیاچه‌مانه‌یه‌كی هه‌ورامیی بخوێنی و له‌ك یان لوڕێكیش ناتوانێ لاوكێكی كرمانجیێ بچڕێ! باری جوغرافیایی کوردستان و تێکه‌ڵاونه‌بوونی کورد به‌هۆی دابه‌شکردنی کوردستان و بنده‌ستبوونی نه‌ته‌وه‌ی کورد وایکردووه‌ که‌ ئه‌وه‌نده‌ی دیکه‌ له‌یه‌ک دوور بکه‌وێته‌وه‌، ئه‌م دواییانه‌ی لێده‌رچێ، ته‌له‌ڤزیۆنی کوردیی توانیویه‌تی تۆزێک زاراوه‌کان به‌یه‌کدی ئاشنا بکا، ده‌نا سۆرانیی و كرمانجیی كه‌ ئێستا دوو زاراوه‌ی خوێندن و نووسینی كوردیین، به‌هۆی ده‌کارکردنی تیپی لاتین و ئارامیی،‌ به‌گوته‌ی به‌گوته‌ی هاوخوێنانی کرمانج، چونکه‌ سۆرانه‌کان به‌تیپی موحه‌ممه‌دیی ده‌نووسن و ئه‌وانیش به‌ تیپی ئاتاتورکیی‌!، کورد به‌ره‌و دوو نه‌ته‌وه‌ی جیا له‌یه‌ک له‌ ره‌وتورۆدایه‌. كورد له‌ باری گۆرانیێ و ئه‌ده‌بێ فۆلكلۆره‌وه‌ زۆر ده‌وڵه‌مه‌نده‌ و زاروه‌كان، به‌یت‌وبالۆره‌ و به‌ندوباو و به‌سته‌وگۆرانیی زۆریان هه‌یه‌ كه (به‌یت)یان له‌ باری ئه‌ده‌بێیه‌وه‌ سه‌رتۆپی ئه‌ده‌بێ گه‌لێریی كوردییه‌ و شوێنه‌وارێكی به‌نرخه‌ له‌ وێژه‌ی كلاسێكی كوردیدا! به‌ڵام له‌ دوای دابه‌شبوونی كوردستان و قه‌ده‌خه‌كردنی زمان و جلوبه‌رگی كوردیی، گۆرانیی كوردییش ورده‌ورده‌ كلێڵه‌ كراو ده‌رگای گوتنی له‌ سه‌ر كوڵۆم كرا، به‌ تایبه‌ت له‌ كوردستانی بنده‌ستی توركیه‌! هیچ به‌شێكی كوردستانیش به‌ قه‌ده‌ر ئه‌م به‌شه‌ له‌ باری زمان و كه‌له‌پووره‌وه‌، زه‌بری گورچووبڕی وێنه‌كه‌وتووه‌ و داغان نه‌كراوه‌!
كورده‌كانی بنده‌ستی حكوومه‌تی توركیه‌، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی زمانه‌كه‌یان قه‌ده‌خه‌یه‌ و سه‌ر له‌ تیپی عه‌ره‌بیی ده‌رناكه‌ن، له‌ رابردووی ئه‌دبی نووسراوی خۆیان وه‌ك پێویسته‌ ئاگادار نین! ده‌ردی دوو زاراوه‌ی كرمانجیی و سۆرانییش به‌ لایه‌ك، ده‌ردی به‌کارهێنانی دووشێوه‌تیپی لاتین و عه‌ره‌بیش هاته‌ بانی! چونكه‌ زمانه‌كه‌شمان به‌ دوو تیپ و دوو رێنووسی جیاواز ده‌نووسرێ، هیچلایه‌ك كه‌ڵكی ته‌واوی لێوه‌رناگرن و بۆته‌ سه‌ربار بۆ سه‌رانسه‌ری كوردستان و زه‌ربه‌یه‌كی گه‌وره‌ له‌ زمان و ئه‌ده‌بێ كوردیی که‌وتووه‌، كه‌ بۆته‌ هۆی ئه‌وه‌ كار بكاته‌ سه‌ر گۆرانیی و مووزیك و به‌شه‌كانی دیكه‌ی هونه‌ر و بۆ هاوكاری و یه‌كترگرتنه‌وه‌، ته‌گه‌ره‌ بخاته‌ سه‌ر رێ! ئێستاش ئه‌و به‌شه‌ له‌ كورد، له‌ به‌رهه‌می نووسه‌ره‌ كلاسیكه‌كانیان وه‌ك پێویسته‌ ئاگادار نین و له‌ نووسین و خوێندنی سۆرانیی تێناگه‌ن و سۆرانیش له‌ قسه‌کردنی ئه‌وان تێناگه‌ن! من که‌ ده‌چمه‌ تورکیه‌ و ده‌چمه‌ کوردستانی بنده‌ستی ئه‌و وڵاته‌، ده‌مناسن، به‌ڵام هه‌ر ده‌ڵێن: مامۆستا ده‌نگێ ته‌ خوه‌شه‌، لێ چما بزمانێ مه‌ ستران نابێژی؟ ئه‌وه‌ش به‌دبه‌ختی گه‌لی کورده،‌ نه‌ک خۆشبه‌ختیی!

به‌ هۆی شكان و له‌ خشته‌بردنی شۆڕش و بزووتنه‌وه‌كانی كورد له‌ توركیه‌ و هاتنه‌سه‌ركاری حكوومه‌تی ئاتاتورك، كورد به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك و له‌ هه‌موو رێگه‌ و سه‌رێكه‌وه‌ كه‌وته‌ ژێر زه‌بر و زۆر و گوشاری تواندنه‌وه‌ و له‌ناوبردن! یه‌كه‌م هه‌نگاوی ده‌وڵه‌تی ئاتاتورك ئه‌وه‌ بوو كه‌ به‌ نێوی (پۆشه‌نی وه‌كوویه‌ك)، جلوبه‌رگ و زمانی كوردیی و ته‌نانه‌ت گۆرانیگوتنیش به‌ كوردیی قه‌ده‌خه‌ بكا! ته‌نیا شتێك كه‌ قه‌ده‌غه‌ نه‌كرا و پێیان نه‌گۆدرا، هه‌ڵپه‌ڕكێی كوردیی بوو! به‌ڵام نێوی ئه‌وانه‌شیان كرده‌ توركیی! یه‌كه‌م گۆرانیبێژێكیش كه‌ ئاوی بۆ گۆرانیبێژه‌كانی دیكه‌ رشت و گۆرانیی كوردیی كرده‌ توركیی، (جه‌لال گوزه‌لسه‌س) بوو، كه‌ له‌ مزگه‌وتێكی دیاربه‌كردا، سه‌ڵای ده‌كرد و بانگی ده‌دا و ده‌نگی زۆر خۆش بوو! جه‌لالبه‌گ كارمه‌ندی ده‌وڵه‌تی تورك بوو، كه‌ ئاتاتورك هاته‌ دیاربه‌كر، جه‌لالبه‌گ له‌ كۆشكی قازییی ئه‌و شاره‌دا به‌ تورکیی گۆرانی بۆ گوت، ئه‌ویش ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی که‌ له‌هه‌موو تورکییه‌دا نووسرابوو: چونکه‌ تورکی، به‌خته‌وه‌ریی! ئاتاتوركیش به‌ ده‌ستی خۆی پێشكه‌شی دایه‌ و خه‌ڵاتی كرد! ئه‌م خه‌ڵاته‌ بوو به‌ خێر و رژا به‌سه‌ر جه‌لالبه‌گی، کوردی، کوردیینه‌زانیی تورکییپێفێرکراو! به‌ڵام هه‌تاوه‌کوو ئێستا، ئه‌م کاره‌ی جه‌لالبه‌گ، بوو به‌ نه‌گبه‌ت بۆ مۆسیقای کوردیی و بوو به‌ به‌رده‌بازێک بۆ هاتنه‌ مه‌یدانی کورده‌ده‌نگخۆشه‌کانی دیکه‌ی کوردستانی بنده‌ستی تورکان له‌ تورکیه‌ که‌ گۆرانیی کوردیی ده‌که‌نه‌ تورکیی و ئارشیڤی مۆسیقای تورکی پێده‌وڵه‌مه‌ن ده‌که‌ن‌. ‌جه‌لالبه‌گ ته‌نیا یه‌ك گۆرانیی كوردیی گوتووه‌، ئه‌ویش نێوی (گه‌ورێ) بووه‌: (گه‌ورێ، ئه‌ز قوربانا گه‌ورا خوه‌مه‌ گه‌ورێ!)، ئه‌ویش به‌ تۆماركراوی نه‌ماوه‌ته‌وه‌!

دوای جه‌لالبه‌گ، به‌ زه‌بری پاره‌ و ده‌ره‌تانی زۆروزه‌به‌ن، رێگه‌یان بۆ كورده‌ ده‌نگخۆشه‌كانی دیكه‌ی وه‌کوو ئیبراییم تاتڵیسه‌س و بورهان چاچان و مه‌حسوون قرمزی گوڵ و زۆریدیکه‌ ساز كرد كه‌ به‌ توركیی گۆرانیی بڵێن و تێكستی گۆرانییه‌ كوردییه‌كان بكه‌نه‌ توركیی و له‌سه‌ر سێڵ و كاسێت بڵاوی بكه‌نه‌وه‌! له‌ هه‌ر ناوچه‌یه‌ك كه‌ ده‌نگخۆشێكی كورد ده‌هاته‌ روو، گورجێ ده‌یانبرده‌ رادیۆ و ئه‌و گۆرانییانه‌ی كه‌ هه‌یبوو و تێكستی توركییان له‌ سه‌ر دانابوو، لێتۆمار ده‌كرد و به‌ نێوی گۆرانیی و مووزێكی توركیی تۆمار ده‌كرا و ده‌چووه‌ ئارشیڤی گۆرانی توركییه‌وه‌! دوو ده‌نگخۆشی كوردی دیكه‌ش له‌و سه‌رده‌مه‌دا رێچکه‌ی جه‌لالبه‌گیان گرتۆته‌ به‌ر و‌ به‌ توركیی گۆرانییان گوتووه‌: (جه‌میل جانقات)ی خه‌ڵكی ئۆرفا و (فه‌خری مه‌لاتیایی)! له‌و سه‌رده‌مه‌دا كورده‌ ئازادیخوازه‌كانی دیاربه‌كر داوا له‌ جه‌لالبه‌گ ده‌كه‌ن كه‌ بڕواته‌ سووریه‌ و له‌وێ گۆرانیی كوردیی له‌سه‌ر سێڵ تۆمار بكا بۆ ئه‌وه‌ی نه‌كرێنه‌ توركیی و نه‌فه‌وتێن، به‌ڵام له‌ترسی ده‌وڵه‌تی تورك و زۆڵه‌كوردی خۆفرۆشی ئه‌و سه‌رده‌مه‌، نه‌یوێراوه‌!

ده‌وڵه‌تی تورك 28 راپه‌ڕین و شۆڕشی كوردی له‌ كوردستانی توركیه‌ هه‌تا ئه‌مڕۆ سه‌ركوت كردووه‌ و له‌دوای سه‌ركوتكردن و دامركانی ئه‌و شۆڕش و سه‌رهه‌ڵدانانه‌ش، كه‌وتۆته‌ قه‌ده‌خه‌كردنی زمان و جلوبه‌رگ و ته‌نانه‌ت هونه‌ری كوردییش؛ له‌ هه‌مووش گرنگتر، نێوی (كورد)ی له‌ فه‌رهه‌نگی تورك و خاكی توركیه‌دا سڕیوته‌وه‌ و كوردی بنده‌ستی ئه‌و وڵاته‌ش به‌ توركیی چیانشین له‌ قه‌ڵه‌م ده‌دا!
شتێك كه‌ زۆر سه‌رنجڕاكێش بوو، كاردانه‌وه‌ی خه‌ڵكی تورك بوو له‌ به‌رانبه‌ر ده‌ركه‌وتنی ئه‌و گۆرانییه‌ كوردییانه‌ی كه‌ به‌ توركی بڵاو ده‌بوونه‌وه‌! توركه‌كان حه‌زیان لێ نه‌ده‌كرد و به‌ لایانه‌وه‌ شتێكی غه‌ریب بوو! چونكه‌ ئه‌و وشه‌گه‌له‌ی كه‌ له‌ ناو گۆرانی كوردیدا هه‌بوون و به‌ هیچ جۆرێ نه‌ده‌كرا بكرێنه‌ توركیی و وه‌كوو خۆی ده‌مانه‌وه‌، له‌ زه‌وقی توركه‌كانی ده‌دا و لێی تێنه‌ده‌گه‌یشتن كه: لێ لێ، لۆ لۆ، ده‌لێلێ، لێلێنار، ده‌لالۆ، هه‌یلێ یان هه‌یلۆ یانێ چی؟!
(عێزه‌ت ئاڵتنمش) كه‌ له‌ (جه‌لال گوزه‌ل سه‌س)ه‌وه‌، به‌ میرات بڕا به‌ باڵای گۆرانیی كوردیی بكاته‌ توركیی، كاتێك كه‌ گۆرانیی (لێ خانم خان خانمێ)ی كرده‌ توركیی و له‌ ته‌له‌ڤزیۆنی سه‌رتاسه‌ری توركیه‌دا بڵاو بووبووه‌وه‌، توركه‌كان گوتبوویان ئه‌م گۆرانییه‌ چییه‌ و ئه‌م توركییه‌ توركیی چ ناوچه‌یه‌كه‌؟! كاربه‌ده‌ستانی ده‌وڵه‌تی توركیش كه‌ له‌ شتێكی وا ده‌گه‌ڕان، له‌ وه‌ڵامدا گوتبوویان ئه‌مه‌ زمانی ئه‌و توركانه‌یه‌ كه‌ له‌ چیا ده‌ژین و هێشتا نازانن شارستانیه‌ت یانێ چی!

هه‌ر ده‌نگخۆشێكی كورد كه‌ ده‌چوو له‌ رادیۆ یان ته‌له‌ڤزیۆن گۆرانیی بڵێ، حه‌تمه‌ن ده‌بوو گۆرانیی ئه‌و ناوچه‌یه‌ بڵێ كه‌ لێیژیاوه‌! مه‌سه‌له‌ن ئه‌گه‌ر خه‌ڵكی وان بوایه‌ ده‌بوو گۆرانیی ناوچه‌ی وان بڵێ! یان ئه‌گه‌ر خه‌ڵكی ئه‌لعه‌زیز با، ده‌بوو گۆرانیی ئه‌و ناوچه‌یه‌ بڵێته‌وه‌! به‌ كورتی بۆی نه‌بوو گۆرانیی ناوچه‌یه‌كی دیكه‌ بڵێته‌وه‌! ئه‌مه‌ش خۆی جۆرێك سیاسه‌ت بوو، بۆ كۆكردنه‌وه‌ی گۆرانیی كوردیی و كردنیان به‌ توركیی! نه‌شیانده‌هێشت هیچ گۆرانیبێژێكی تورك گۆرانییه‌ كوردییه‌كان به‌ توركیی بڵێته‌وه‌! ئه‌و پاره‌ و ده‌ره‌تانگه‌له‌‌ی كه‌ بۆ ده‌نگخۆشه‌ كورده‌كان ته‌رخان كرابوو، زۆرتر بوو له‌و پاره‌ و ده‌ره‌تانه‌‌ی كه‌ گۆرانیبێژه‌توركه‌كان هه‌یانبوو! ئێستاش نیوه‌ی گۆرانیبێژه‌ به‌نێوبانگه‌كانی توركیه‌ كوردن: برایم تاتڵیسه‌س، عێزه‌ت ئاڵتنمش، بورهان چاچان، مه‌حسوون قرمزیگوڵ، براییم ئه‌رداڵ، قازانجی به‌دیع، مه‌حموود تونجه‌ر، كوچووك ئه‌مره‌، ئیسماییل پێنجهه‌زار، عارف ساغ، هولیا ئه‌فشار، به‌ڵقیس و زۆری دیكه‌ كه‌ كوردستانیان به‌ جێهێشتووه‌ و له‌ ئانكارا و ستانبوول ده‌ژین و خه‌رێكی خزمه‌ت به‌ مووزیكا و گۆرانیی توركیین! ئێستاش توركه‌كان له‌ توركیه‌، ئه‌وه‌نده‌ حه‌زیان له‌ گۆرانییه‌كانی (زه‌كی مووران و سێڵدا و بوله‌ند ئێرسۆی و ئێمه‌لساین)ه‌، ئه‌وه‌نده‌ حه‌زیان له‌ گۆرانییه‌كانی (برایم تاتڵیسه‌س و بورهان چاچان و به‌ڵقیس) و ئه‌وانی دیكه‌ نییه‌!، چونكه‌ كوردن و توركی قسه‌كردنه‌كه‌یان دووكه‌ڵ ده‌كا و، دیاره‌ كه‌ تورك نین و هه‌رچه‌ند خزمه‌تی تورکیان کردووه‌، هێشتا هه‌ر به‌چاوی سووک لێیان ده‌ڕوانن! له‌ كوردستانی بنده‌ستی ئێرانیش ده‌وڵه‌تی ره‌زاخانی په‌هله‌وی كه‌ هاته‌ سه‌رحوكم و ده‌ستی به‌كار كرد، ئه‌ویش به‌ چاوبڕین له‌ ئاتاتورک، له‌ ژێر نێوی پۆشه‌نی وه‌كوویه‌ك، (لباس متحدالشكل)، كه‌وته‌ قه‌ده‌خه‌كردنی جلوبه‌رگی كوردیی كه‌ شوێنه‌واره‌که‌ی ئێستاش كه‌ ئێستایه‌، له‌ سنه‌ و مه‌هاباد و شاره‌کانی دیکه‌ی کوردستانی رۆژهه‌ڵات هه‌رماوه‌: له‌ مه‌هاباد پیاوان كۆتوشه‌رواڵ له‌ به‌ر ده‌كه‌ن و كه‌راوات ده‌به‌ستن كه‌چی پێچ له‌ سه‌ر ده‌نین! له‌ سنه‌ش شه‌رواڵی كوردیی له‌پێ هه‌ڵده‌کێشن و كۆتی فه‌ره‌نگی له‌ به‌رده‌كه‌ن و كڵاوی په‌هله‌وی له‌ سه‌رده‌نێن!
پیر و به‌ساڵاچووه‌كان ده‌ڵێن: پاسه‌بان وه‌ر ده‌بوونه‌ گه‌ڕه‌ك و خیابانان، هه‌ركه‌س كه‌ جلی كوردیی له‌به‌ر كردبا، ده‌یانگرت و وه‌به‌ر شه‌پانیان ده‌دا و ده‌یانبرده‌ كه‌ڵانته‌ری و رایانده‌گرت و ناچاریان ده‌كرد كه‌ شه‌پكه‌ له‌سه‌ر نێ و دوولینگ له‌ پێ بكا! ته‌نانه‌ت ژنانیش ئه‌گه‌ر جلی كوردییان له‌ به‌ر كردبا، ده‌یانگرتن و سووكایه‌تیان پێده‌كردن!
له‌ كوردستانی بنده‌ستی ئێران، (بازنه‌ی فه‌رهه‌نگ و هونه‌ری کوردستان) له‌ ژێرده‌ست تاقمێكی کورددا بوو كه‌ هه‌موویان له‌ خزمه‌تی رژیمدا بوون! ورده‌ورده‌ وای لێهاتبوو‌، له‌ رادیۆ کوردیییه‌کانی کوردستانی رۆژهه‌ڵات، جگه‌ له‌ خزمه‌ت به‌ مووزیكای فارسیی هیچ كارێكی دیكه‌ په‌سه‌ن نه‌ده‌کرا و هه‌ر كۆڕێكی مووزێكی كوردییش ده‌ركه‌وتبا، دژی راده‌وه‌ستان! به‌ فیتی هه‌ندێ کاربه‌ده‌ستی ئه‌و سه‌رده‌مه‌، ماوه‌یه‌ك رادیۆی سنه‌ وای لێهاتبوو، ئه‌گه‌ر گۆرانییه‌كی ناوچه‌ی موكوریان یا هی به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستانت بردبا تۆماری بكه‌ی، لێتیان وه‌رنه‌ده‌گرت و ده‌یانگوت ئه‌مه‌ هی ناوچه‌ی ئێمه‌ نییه‌ و بیانوویان پێده‌گرتی! بۆ میناک ده‌یانگوت: ئه‌مه‌ هی کورده‌کانی ئێراقه‌! زۆر ده‌ترسان كه‌ زمانی كوردیی به‌ره‌و پێشكه‌وتن و جێگرتن بڕوا و، به‌ریان به‌وه‌ ده‌گرت كه‌ فه‌رهه‌نگی ناوچه‌یه‌كی دیكه‌ی كوردستان كار بكاته‌ سه‌ر ناوچه‌كانی دیكه‌ی كورده‌واری، چونکه‌ له‌و کاته‌دا شۆڕشی کوردستانی باشوور له‌ گۆڕێدا بوو!
له‌ کوردستانی بنده‌ستی ئێران، به‌ هۆی هه‌ندێ مۆسیقاری به‌ناو کورده‌وه‌، ده‌ف، كه‌ ئامێرێكی كۆنه‌ و له‌ كوردستان له‌به‌ر بوونی ده‌رویش و خانه‌قا، زۆربه‌ی ده‌روێش و لایه‌نگره‌كانی ئه‌و ته‌ریقه‌ته‌ ده‌یزانن و ده‌فژه‌نن و له‌ ئێراندا بووه‌ به‌ سازێكی كوردیی و تایبه‌ت به‌ ناوچه‌كانی كوردستانه‌، به‌ تایبه‌ت شاری سنه‌، برایه‌ ناو مووزێكی فارسیی و پێشكه‌ش به‌ باره‌گای مووزیكای سوننه‌تی ئێران کرا و ده‌یان مێلۆدی کوردیش هه‌ر به‌هۆی ئه‌وانه‌وه‌ که‌ ئێستا زۆریان له‌تاران ده‌ژین، کرا به‌ فارسیی و درا به‌ گۆرانیبێژانی فارس!
ئه‌و ژه‌نیاره‌کوردانه‌ی که‌ له‌ تاران ده‌ژیان و له‌گه‌ڵ هونه‌رمه‌ندانی وه‌کوو (شه‌جه‌ریان و سیما بینا و شارام نازری) و گۆرانیبێژانی دیكه‌ی فارس کاریان ده‌كرد، ریتمی(گه‌ڕیان)یان كه‌ ریتمێكی (حه‌فت له‌ سه‌ر هه‌شت)ه‌ و ته‌نیا له‌ ناوچه‌ی سنه‌ و كرماشان و ئیلامدا هه‌یه‌، برده‌ ناو مووزیكای سوننه‌تی فارسی، بێئه‌وه‌ی به‌ كوردیی نێوی به‌رن! تا ئێستاش چه‌ندین مێلۆدی كوردییان كردۆته‌ فارسی و تۆمار كراون و بڵاو بوونه‌ته‌وه‌! گۆرانیبێژی کوردیشمان هه‌یه‌ که‌ خزمه‌تی زۆری به‌ مۆسیقای فارسی کردووه‌، هه‌رچه‌ند له‌م دواییانه‌دا به‌هۆی وشیاریی نه‌ته‌وایه‌تییه‌وه‌، شه‌رم دایگرتن و ئاوڕێکیان له‌ مۆسیقای کوردیی دایه‌وه‌، به‌ڵام دیسان ‌زانیان که‌ مۆسیقای کوردیی هیچ داهاتوویه‌کی نییه‌ بۆیان و پاره‌ی تێدا نییه‌، چوونه‌وه‌ سه‌ر به‌فارسیكردنی گۆرانیی كوردیی! ده‌وڵه‌تی حاكمی ئێستای کۆماری ئیسلامیش که‌ هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای داسه‌پاندنی ده‌سه‌ڵاتی خۆیان تائێستا، ته‌پیان به‌ گۆرانیبێژه‌كورده‌كان هه‌ڵچنیوه‌ كه‌ ناوه‌ڕۆكی گۆرانییه‌كانیان ده‌بێ ئیسلامی بێ و مۆسیقا به‌ حه‌رام داده‌نێن!
مووزیكای فارسی به‌ تایبه‌ت مووزێكی سوننه‌تی، كه‌ ئه‌مڕۆ شۆڤینیستی فارس ئه‌وه‌نده‌ خۆی پێوه‌ هه‌ڵده‌كێشێ، مووزێكی پتر له‌ حه‌وت نه‌ته‌وه‌یه‌، نه‌ك ته‌نیا فارس! میرزا عه‌بدوڵڵای فه‌راهانی، تارژه‌نی به‌نێوبانگی ئێرانیی، ئه‌وه‌ی كه‌ حه‌وتده‌زگای مووزێكی (ئێران)ی ته‌ڤكۆ (کامل) كردووه‌ و نووسیویه‌ته‌وه‌، نزیكه‌ی 5 مانگ له‌ كوردستان ماوه‌ته‌وه‌ و قه‌تار و هه‌وا و هه‌ستانه‌ كوردییه‌كانی كۆ كردۆته‌وه و له‌گه‌ڵ خۆی بردوویه‌ته‌وه‌ بۆ تاران‌! داخیشم بۆ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌وانه‌ی تێناگه‌ن و له‌ دنیای ئێمه‌ بێخه‌به‌رن و دڵیان بۆ (وحدت تمامی ارضی ایران) لێده‌دا، ئه‌و دزیكردنه‌ به‌ موڵكی ئێران و مووزیكای فارسه‌كان ده‌زانن! خه‌ڵکی کورد له‌ کوردستانی بنده‌ستی ئێران، خوازیاری ئه‌وه‌یه‌ گیروگرفتی سیاسی، کۆمه‌ڵایه‌تی، ئابووریی، فه‌رهه‌نگیی و هیدیکه‌ی، خۆی چاره‌سه‌ری بکا و که‌س راوێن (تصمیم)ی بۆ نه‌گرێ و بڕیاری بۆ نه‌دا، به‌ڵام هه‌میشه‌ به‌ چه‌ک و فیشه‌ک وه‌ڵامی دراوه‌ته‌وه‌ و به‌ هاووڵاتی پله‌ دوو و سێش دانه‌نراوه‌ و هیچ حیسابێکی بۆ نه‌کراوه و له‌ هوموو بوارێکدا راچاو (کۆنترۆڵ) کراوه و له‌ ژێر چاوه‌دێرییدا بووه‌!

2500 ساڵه‌ کورد بنده‌ستی ده‌سه‌ڵاتی فارسه‌ و به‌ زمانی فارسیی له‌ناومان ده‌به‌ن‌، 2500 ساڵه‌ خه‌ڵکی کورد له‌ کاروباری ناوخۆی نیشتمانه‌که‌ی خۆیدا هیچ نه‌خش و ده‌ورێکی نییه‌ و له‌گه‌ڵ هه‌ر ئێرانییه‌ک‌ قسه‌ ده‌که‌ی، یه‌کسه‌ر به‌ (تجزیه‌ طلب)ت داده‌نێ و به‌ (اقلیت قومی)ت ناو ده‌با، و به‌ مۆسیقاکه‌شمان که‌ له‌ باری پێشینه‌ و مێژووه‌وه‌ زۆر له‌ فارسیی کۆنتره‌، ده‌ڵێن: (موسیقی محلی) و، ده‌یان ناو و ناتۆره‌ی دیکه‌! له‌ کاتێکدا یه‌کێ له‌ کۆڵه‌که‌ گرنگه‌کانی مۆسیقای ئێرانیی و ته‌نانه‌ت فارسیش، مۆسیقای کوردییه‌ و زۆرێک له‌ ژه‌نیاره‌ به‌ناوبانگه‌کانی ئێران کوردن!

هونه‌رمه‌ندی كوردی شاره‌زا و لێهاتوومان زۆر بوو به‌ڵام له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی بۆ كورد، كار و تێكۆشانی هونه‌ری به‌ كوردی سه‌رێشه‌ و هیچوپووچ بوو، ناچار بوون واز له‌و تۆزه‌ تێكۆشانه‌ش بێنن و بڕۆن خزمه‌تی فارس بكه‌ن! نموونه‌یان میرزاده‌ی که‌مانژه‌ن بوو! چونكه‌ هونه‌ری كوردی ئه‌وه‌نده‌ی تێدا نه‌بوو كه‌ هونه‌رمه‌ند بتوانێ پێیبژی. ئه‌و سه‌رده‌مه‌ی كه‌ حه‌سه‌ن زیره‌ك له‌ رادیۆ كرماشان كاری ده‌كرد و (تاهیر توفیق) و (علی مه‌ردان) و (عارف جزیری) و (حه‌سه‌ن جزیری) و (ئه‌لیاس فه‌ره‌نگی)، له‌ به‌ر گرێدایی كولتووری نێوان ئێران و ئێراق، یان ئه‌وه‌ی كه‌ حكوومه‌تی ئێران نێوی نابوو: (روابط فرهنگی!!)، رێدرابوون بێنه‌ ئێران و میوانی حه‌سه‌ن زیره‌ك ده‌بن، مامۆستا تاهیر توفیق یادی به‌خێر، بۆی گێڕامه‌وه‌ گوتی‌: هه‌ر ڤیۆلینیستێكیان هێنا‌، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی فارس بوو و شاره‌زای مۆسیقای كوردیی نه‌بوو، نه‌یده‌توانی له‌ گه‌ڵما لێبدا، هه‌تا ئه‌و كاته‌ی میرزاده‌ هات‌! که‌ میرزاده‌ هات له‌لای خۆمه‌وه‌ گوتم ئه‌و منداڵه‌ کوو ده‌توانێ ئه‌و مه‌قامانه‌ی ئه‌من ده‌یڵێم لێیان بدا، که‌چی دیتم نه‌ بابه‌، بلیمه‌ته‌. ئه‌وه‌تا بۆ خۆت بیستووتن که‌ چۆنی لێداون. مامۆستا تاهیر تۆفیق زۆر حه‌زی ده‌کرد میرزاده‌ ببینێته‌وه‌، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌.
میرزاده‌ كورد و په‌نجه‌یه‌كی زێڕینی هه‌بوو له‌ كوردی لێداندا! ئه‌و شێوازه‌ كوردییه‌ی كه‌ میرزاده‌ له‌ ڤیۆلۆندا هه‌یه‌تی و له‌ هه‌ستانی (حیجازو سه‌باو به‌یات)دا بۆ مامۆستا (تاهیر توفیق)ی لێداوه‌، به‌ هیچ ڤیۆلینیستێكی كوردستانی بنده‌ستی ئێراق، كه‌ كوردییان خوێندووه‌ و له‌ ژێرده‌ست مامۆستای كورددا فێر بوونه‌، لێنه‌دراوه‌ و لێنادرێ! ئه‌و پێشه‌كییانه‌ی كه‌ میرزاده‌ بۆ گۆرانییه‌كانی حه‌سه‌ن زیره‌كی داناون، هه‌تا ده‌نگی حه‌سه‌ن زیره‌ك بمێنێ، ئه‌وانه‌ش هه‌ر ده‌مێنن و له‌ به‌ر دڵانن! هه‌رچه‌ند كه‌موكورت و ساده‌شن، به‌ڵام ئه‌وه‌نده‌ به‌سۆز و دڵڕفێنن كه‌ هه‌ر یه‌كه‌یان بۆ خۆیان (ئارم)ێكن و له‌ سه‌ره‌تای گۆرانییه‌کانی ئه‌و نه‌مره‌دا به‌ سۆز و هه‌سته‌وه‌ له‌گه‌ڵ مرۆڤ ده‌دوێن!
موشته‌با میرزاده‌، له‌ كورده‌كانی شاری شاهاوا، (مه‌نده‌لی) کۆنه‌،‌ كه‌ له‌ زۆربه‌ی گۆرانییه‌كانی حه‌سه‌ن زیره‌كدا ڤیۆلۆنی لێداوه‌ و یه‌كی له‌ ڤیۆلۆنیست و هونه‌رمه‌نده‌ پایه‌به‌رزه‌كانی كورده‌ كه‌، درۆم نه‌كردووه‌ ئه‌گه‌ر بڵێم میرزاده‌ خزمه‌تێكی گه‌وره‌ی به‌ حه‌سه‌ن زیره‌ك و گۆرانیی كوردی كرد، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ ئه‌ویش له‌ گه‌ڵ كۆمه‌ڵێكی دیكه‌ له‌ نه‌واژه‌ن (ژه‌نیار)ه‌ كورده‌كانی سنه‌ و كرماشان، دوای ئه‌وه‌ی كه‌ زانییان هونه‌ریی كورد بۆ ده‌وڵه‌تی حاكم ده‌ردیسه‌ره‌ و سه‌رێشه‌یان بۆ درووست ده‌کا، كوردستانیان به‌جێهێشت و روویان كرده‌ شاره‌كانی دیكه‌ی ئێران و كه‌وتنه‌ ناو خزمه‌ت به‌ مووزیكای فارسیی و دوور له‌ خاکی کوردستانی زه‌لیل و پارچه‌پارچه‌کراو، له‌ باوه‌شی غه‌ریبیدا، بێناز و بێکه‌س، له‌ گۆڕستانی وڵاتی داگیرکه‌ر سه‌ریان نایه‌وه‌!
ناڵێم زۆربه‌، به‌ڵام مووزیكاری به‌نێوبانگی فره‌مان هه‌یه‌ كه‌ مووزیكای سوننه‌تی ئێرانیی لێده‌ده‌ن و كوردن و هیچ خێرێكیشیان بۆ گه‌له‌داگیركراوه‌كه‌ی خۆیان نییه‌! دیاره‌ لێشیان ناگرم و چاوه‌ڕوانیی ئه‌وه‌شم لێیان نییه‌، چونكه‌ كوردیی نازانن و له‌ ره‌پۆشه (فضا)‌یه‌كی كوردیدا گه‌وره‌ نه‌بوونه‌ هه‌تا هزر و هۆش و مێشكیان به‌ مووزیكا و گۆرانیی كوردیی راهاتبێ و خه‌مڵیبێتن! ئه‌وانه‌ خزمه‌ت به‌ مووزیكای فارس ده‌كه‌ن و مووزیكاره‌ فارسه‌كانیش خۆیان ده‌زانن كه‌ كۆڵه‌كه‌یه‌ك له‌ كۆڵه‌كه‌كانی ئه‌و شێوه‌ مووزیكه‌ به‌ سه‌ر مووزێكی كوردییه‌وه‌ دامه‌زراوه، به‌ڵام ئه‌وه‌ش ده‌زانن که‌ ئاخره‌که‌ی هه‌ر غه‌ریبن‌!
له‌ سۆنگه‌ی ئه‌و داگیركردنه‌ی كوردستانه‌وه‌، بێژگه‌ له‌وه‌ی كه‌ زمانی عه‌ره‌بیی به‌ هۆی مه‌كته‌بی ئیسلامه‌وه‌، سواری زمانه‌كه‌مان بوو، زمانی توركیی و فارسییش وه‌كوو مۆریانه‌ وه‌شیانه‌ گیان زمانی كوردیی و به‌هۆی زاڵبوونی مووزیكا و گۆرانیی گه‌لانی سه‌رده‌ستی چوار ده‌وڵه‌ته‌كه‌ش، كۆڵێك به‌رهه‌می ئه‌ده‌بیی و گه‌لێری (فۆلكلۆر) کوردیی له‌ بره‌و كه‌وتن و له‌ ناو چوون و مووزێكی كوردییش كه‌وته‌ به‌ر هێرش و شه‌وتی ناله‌باری مووزیكای ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ داگیركه‌رانه‌!
یه‌كێ له‌ بنه‌ماكانی مه‌قامی كوردیی كه‌ رێچكه‌ن بۆ درووستكردنی (رزن و ده‌سگا)ی مووزێكی كوردیی: هۆره‌ و سیاچه‌مانه‌ و لاوك و حه‌یران و قه‌تار و هی دیكه‌ن، به‌ڵام به‌ داخه‌وه‌ له‌ به‌ر بێخاوه‌نی و بایه‌خپێنه‌دان، هه‌ر وه‌كوو فۆلكلۆر ماونه‌ته‌وه‌ و هیچ گه‌شه‌یه‌کی پێویستیان تێدا وه‌دی نه‌هاتووه‌ و نه‌گه‌یشتوونه‌ته‌ ره‌ده‌ی مووزیكای گه‌لانی دیكه‌ی جیهان! نامه‌وێ پێیانداهه‌ڵبڵێم به‌ڵام هه‌ركام له‌م هه‌واگه‌له‌ گه‌وهه‌رێكن له‌ ده‌ریای گۆرانیی فۆلكلۆری كوردیی و هه‌ر یه‌كێكیان تایبه‌ت به‌ زاراوه‌یێكی كوردیی و ناوچه‌یه‌كی كوردستانه‌ و به‌ شێوازی جیاواز ده‌گوترێن! (هۆره‌) شرۆڤه‌ی تایبه‌ت به‌ خۆی هه‌یه‌ و (سیاچه‌مانه‌)ش كه‌ شیاوی ئه‌و رانه‌یه‌ی (گه‌شتێک له‌ هه‌ورامان)ی مامۆستا گۆرانه‌ و زۆربه‌ی به‌یته‌كوردییه‌كانیش به‌ هه‌وای (لاوك و حه‌یران) گوتراون!
چه‌مه‌ریی و سه‌حه‌ریی و نه‌قاره‌خان و سوارۆ و زۆری دیكه‌ش، له‌و هه‌وا كۆنه‌ كوردیانه‌ن كه‌ هه‌ر كامێكیان به‌ شێوه‌یه‌ك و بۆ مه‌به‌ستێكی تایبه‌تی لێده‌درێن! چه‌مه‌ریی: هه‌وایه‌كه‌ كه‌ به‌ ده‌هۆڵ و زوڕنا لێده‌درێ و ئێستاش له‌ هه‌ندێ ناوچه‌ی سنه‌ و كولیایی و بێستوون و كرماشان و ئیلام و لوڕستان، هه‌ر ماوه‌ و ئه‌گه‌ر كچ یان كوڕی گه‌نج و لاو، بمرێ یان بكوژرێ، وه‌پێش ته‌رمه‌كه‌ی ده‌خرێ و ژنانیش به‌ گوپڕنین و ده‌ستله‌ده‌ستئاڵان، به‌ره‌ و گۆڕستان له‌ گه‌ڵ ئه‌و چه‌مه‌رییه‌ بۆ ناشتنی وه‌ڕێده‌كه‌ون! چه‌مه‌ریی واته‌ شین و شه‌پۆڕ و لاوه‌اندنه‌وه‌ی مردوو به‌ ده‌هۆڵ و زوڕناوه‌! چه‌مه‌ری سوننه‌تێكه‌ كه‌ نیشانده‌ری رێوره‌سمی ناشتنی ئه‌و پاڵه‌وان و ئازا و مێرخاسانه‌یه‌ كه‌ له‌ شه‌ڕدا به‌ ده‌ستی زاڵم و زۆرداران ده‌كوژرێن!
سه‌حه‌ری: له‌ كۆندا کاتی زه‌ماوه‌ن له‌ ماڵی زاوا، به‌یانیان ئه‌و کاته‌ی که‌ زه‌رده‌ی هه‌تاو تازه‌ ده‌یدا له‌ سه‌ربانان، کاتێ كه‌ زاوایان ده‌برد بۆ حه‌مام، كاتی هاتنه‌وه له‌ حه‌مام‌، ده‌هۆڵكوت و زوڕناژه‌ن، ده‌چوونه‌ سه‌ر بانی ماڵی خاوه‌نزه‌ماوه‌ند و لێیانده‌دا و خه‌ڵكیان له‌ هاتنه‌وه‌ی زاوا و ده‌سپێكردنی زه‌ماوه‌ن ئاگادار ده‌كرده‌وه و ئه‌م دیمه‌نه‌ یه‌ک دنیا خۆشیی و شادیی ده‌خسته‌ دڵی خه‌ڵکه‌وه‌!
نه‌قاره‌خان: مانگی ره‌مه‌زانان، ئێواران پێش كردنه‌وه‌ی به‌ربانگ و شكاندنی رۆژوو، به‌ ده‌هۆڵ و زوڕنا لێ ده‌درا و له‌ سنه‌ش جێگای لێدانی نه‌قاره‌خان، بان قه‌ڵای فرده‌وسی بوو كه‌ ئێستاش هه‌ر ماوه‌!
سوارۆ: له‌ كاتی شه‌ڕدا به‌ دووته‌پڵه‌ و به‌ سه‌ر ئه‌سپه‌وه‌ لێده‌درا! هه‌تا ساڵانی 1960ی زایینی هه‌ر مابوو! ده‌وڵه‌تی ره‌زاخانی زاڵم، عه‌شیره‌ته‌ به‌نێوبانگ و به‌ده‌سه‌ڵاته‌كانی كوردی به‌ نێوی (سان و رێژه‌) بانگده‌هێشت بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌رته‌ش رێژه‌ بڕۆن و خۆیان نیشان بده‌ن، به‌تایبه‌ت له‌ یادی ئه‌و رۆژانه‌ی که‌ ئه‌وان بۆ خۆیان ناویان نابوو سه‌رکه‌وتن! سه‌رکه‌وتنیش چی بوو، رووخاندنی‌ كۆماری كوردستان له‌ مه‌هاباد به‌ ده‌ستی سۆڤیه‌تی کۆن و خۆیان، دامرکاندنه‌وه‌ و له‌خوێندا گه‌وزاندنی راپه‌ڕینه‌کانی کورد و هیدیکه‌. ئه‌و كاته‌ی (تقسیم اراضی یان اصلاحات ارضی)، واته‌ دابه‌شكردنی زه‌وی ئاغا و ئه‌ربابه‌كان هاته‌ گۆڕی و پشتی ئاغا و ده‌ره‌به‌گ و سه‌رۆک عه‌شیره‌ته‌کانیان شکاند و هه‌موویان له‌ ده‌سه‌ڵات که‌وتن، سان و رێژه‌ی هۆزه‌كورده‌كانیش هه‌ڵگیرا و سوارۆش ره‌گه‌ڵ وان كه‌وت و له‌بیر كرا و نه‌ما!
ئه‌م هه‌وا و مه‌قام و نه‌واگه‌له‌ی كه‌ نێوم هێنان، نموونه‌یه‌كن له‌و باخه‌ پڕ له‌ به‌ره‌ی مووزیكا و گۆرانیی كوردیی كه‌ به‌ هۆی داگیركردنی كوردستان و قه‌ده‌خه‌كردنی زمان و ئه‌ده‌بێ كوردیی له‌ بره‌و كه‌وتن! ئه‌مانه‌ هه‌موویان لقوپۆپی مووزیكای كوردیین و هه‌رچه‌ند كۆمه‌ڵگای كورده‌واریی گۆڕانێكی ئه‌وتۆی به‌ سه‌ردا نه‌هاتووه‌، به‌ڵام من پێموایه‌: ئه‌گه‌ر كورد خاوه‌نی ده‌سه‌ڵات و بۆ خۆی بێ، كێ ده‌ڵێ لاوك، حه‌یران، هۆره‌ یان سیاچه‌مانه‌، ئه‌م هه‌وا كۆنانه‌، گه‌شه‌یان پێ نادرێ و به‌ كه‌ڵكی ئه‌وه‌ نایه‌ن كه‌ به‌ ئۆركیستری گه‌وره‌وه‌ له‌ سه‌ر شانۆ، وه‌كوو ئۆپه‌رێت نیشان بدرێن؟!
موزیكا و گۆرانی ئه‌م ده‌وڵه‌ته‌ داگیركه‌رانه‌ی كوردستان بوو به‌ هۆی ئه‌وه‌ كه‌ مووزیكا و گۆرانی كوردی بێرێز داكه‌وێ و مووزیكار و گۆرانیبێژی كورد بێپشتیوان و ده‌ربه‌ده‌ر به‌ شوێن نانی رۆژانه‌یاندا وه‌یلان بن، بۆ ئه‌وه‌ی نه‌یانده‌توانی به‌ گۆرانیی ژیان به‌رنه‌ سه‌ر، ئێستاش که‌ کوردستانی باشوور خاوه‌نی ده‌سه‌ڵاتێکی داڵۆسکه‌یه‌، ژیانی هونه‌رمه‌ندی کورد هه‌ر وایه‌ و له‌ جاران خۆشتر نییه‌! گه‌لی كوردیش كه‌ دوو هه‌زار ساڵ زیاتره‌ له‌ ژێر چه‌پۆكی چوار ده‌وڵه‌تی داگیركه‌ردایه‌ و، بۆی نییه‌ له‌ زمان و ئه‌ده‌ب و فه‌رهه‌نگی خۆی كه‌ڵك وه‌رگرێ، چۆن زمان و فه‌رهه‌نگی نه‌ته‌وه‌ داگیركه‌ره‌كه‌ی كاری تێناكا و، چۆن زمان و دابوكرداره‌كه‌ی خۆی له‌ بیره‌وه‌ ناچێ و ونی ناكا؟!
له‌ توركیه‌ به‌ مووزێكی كوردیی ده‌ڵێن: (خه‌ڵكمووزیك و سه‌نعه‌تمووزیك)! ستانبوول و ئانكاراش پڕیه‌تی له‌ باشترین مووزیكار و مووزكڤانی كورد كه‌ له‌ كۆڕ و تیپه‌گه‌وره‌كاندا له‌ گه‌ڵ گۆرانیبێژه‌ به‌نێوبانگه‌كانی تورك لێده‌ده‌ن! به‌شێكی زۆر له‌ مووزیكای توركیی، به‌رهه‌می ئه‌و دزی و تاڵانه‌یه‌ كه‌ ئیمپه‌راتۆریه‌تی عوسمانی له‌ سامانی نه‌ته‌وایه‌تی كورد و یۆنانیی و ئه‌رمه‌نیی و عه‌ره‌بی كرد! حكوومه‌تی ئاتاتوركیش راست هه‌ر ئه‌و كاره‌ی كرد و جێته‌وری عوسمانییه‌كانی كوێر نه‌كرده‌وه‌ و ئه‌و نه‌خشه‌یه‌ی ئه‌وانی ره‌چاو كرد!
له‌ كوردستانی بنده‌ستی ئێرانیش به‌ مووزیكای كوردی ده‌ڵێن: (مووزیكی مه‌حه‌للی!)! هه‌ر كام له‌م ده‌وڵه‌تانه‌ش به‌ مووزیكاره‌ نۆكه‌ر و به‌كرێگیراوه‌كانیانه‌وه‌ تێده‌كۆشن كه‌ وای بنوێنن مووزێكی كوردیی ته‌نیا ده‌هۆڵه‌ و زوڕنا و به‌س! له‌ كاتێكدا بناغه‌ی مووزێكی (سوننه‌تی) فارسییان به‌ سه‌ر مووزێكی نه‌ته‌وه‌ بنده‌سته‌كانی ئێرانه‌وه‌ كه‌ یه‌كێكیان كوردییه‌ دامه‌زراندووه‌ و دواییش مووزیكی هه‌ر ئه‌و نه‌ته‌وه‌ بنده‌ستانه‌ به‌(محلی) داده‌نێن!!
له‌ سه‌ره‌تای ئه‌م وتاره‌دا ئاماژه‌م به‌وه‌ كردووه‌ كه‌: كارتێكردن و شه‌وتی به‌رانبه‌ر، جیاوازی زۆره‌ له‌ گه‌ڵ تاڵان و دزیی! ئه‌وه‌ی كه‌ هونه‌ر و زمان و هه‌ر دیارده‌یه‌كی دیكه‌ بۆ خۆی به‌ ئاره‌زووی خۆی گۆڕانی به‌ سه‌ردادێ، یان شتێك كاری تێده‌كا و شه‌وتی له‌سه‌ر داده‌نێ، شتێكی دیكه‌یه‌! ئه‌و شه‌وت و كارتێكردنه‌ش كه‌ له‌ ژێر زه‌بر و زۆری ده‌وڵه‌تێكی داگیركه‌ردا به‌ زۆره‌ملی و به‌ تۆپزی به‌ سه‌ر هه‌ر هونه‌ر و دیارده‌یه‌كدا داده‌سه‌پێنرێ، شتێكی دیكه‌!
ئه‌و ده‌وڵه‌ته‌ داگیركه‌رانه‌ی، كه‌ خاكی كوردستانیان داگیر كردووه‌، به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك كوردیان خستۆته‌ ژێر زوڵم و زۆر و چه‌وسانه‌وه‌ و ده‌یانه‌وی بیتوێننه‌وه‌ و بیكه‌ن به‌ فارس و تورك و عه‌ره‌ب! به‌ڵام ته‌نیا شتێك كه‌ ئه‌و ده‌وڵه‌تانه‌ نه‌یانتوانیوه‌ و ناتوانن به‌ری پێبگرن، تێكه‌ڵاوه‌تی و نزیكایه‌تی ئه‌و نه‌ته‌وه‌ بنده‌سته‌ بووه‌، له‌ گه‌ڵ گه‌لانی دیكه‌! كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك هه‌میشه‌ پێیانخۆشه‌ پێكه‌وه ‌بن و تێكه‌ڵ بن، به‌ڵام حكوومه‌ته‌ دڕ و فاشیسته‌كان هه‌موو كات له‌م مه‌سه‌له‌یه‌ ترساون و ویستوویانه‌ به‌ری پێبگرن، به‌ڵام نه‌كراوه‌ و ناكرێ، چونكه‌ له‌ نێوان گه‌لاندا دیوار نه‌كێشراوه‌ و ناكێشرێ! كورد له‌ گه‌ڵ ئازه‌ریی و ئه‌رمه‌نیی و ئاسووریی و جووله‌كه‌ و هیدیكه‌ش ژیاوه‌ و تێكه‌ڵاوه‌تی هه‌بووه‌، به‌ڵام ده‌وڵه‌تانی داگیركه‌ری كوردستان بۆ مانه‌وه‌ی خۆیان و له‌ناوبردنی ئه‌و گه‌لانه،‌ هه‌میشه‌ له‌ نێوانیاندا ئاژاوه‌یان ناوه‌ته‌وه‌ و دوو به‌ره‌كیان ساز كردووه‌! بمانه‌وێ و نه‌مانه‌وێ، دوو نه‌ته‌وه‌ی جیران و دراوسێ، كار ده‌كه‌نه‌ سه‌ر یه‌كدی و ئه‌م كارتێكردن و شه‌وتله‌سه‌ردانانه‌ له‌ ده‌سه‌ڵات و ئیراده‌ی ده‌وڵه‌تی حاكم به‌ده‌ره‌!
حكوومه‌ته‌ داگیركه‌ره‌كانی كوردستان، به‌ هه‌موو جۆره‌ پیلان و نه‌خشه‌یه‌ك تیده‌كۆشن‌ فه‌رهه‌نگی كوردیی به‌ره‌و فه‌وتان و نه‌مان به‌رن و شوێنه‌واری جلوبه‌رگ و زمانی كوردیی نه‌هێڵن و، كوردی هه‌ر چوارپارچه‌كه‌ی كوردستانی داگیركراو به (مه‌رزداری غه‌یوور) و (كوردی سه‌له‌حشوور) و (توركی چیانشین) و (نه‌ته‌وه‌ی سه‌لاحوددینی ئه‌یۆبی) و (پێشمه‌رگه‌ی موسوڵمان) و (اصیل) و (نه‌جیب) نێو به‌رن که‌ هه‌موویان ناونیتکه‌یه‌ و ناو و ناتۆره‌! چونكه‌ ده‌یانه‌وێ وای بنوێنن كه‌ كورد كۆچه‌ریی و چیانشینه‌ و زمانی كوردییش به‌ هه‌موو لقو پۆپێكییه‌وه‌، (زاراوه‌)یێكه‌ له‌ زمانی فارسیی و مۆسیقای كوردییش هه‌ر ده‌هۆڵه‌ و زوڕنا و، گۆرانی كوردییش گه‌ڕه‌لاوژه‌! به‌ڵام رۆژ له‌ گه‌ڵ رۆژ هه‌ستی نه‌ته‌وایه‌تی كورد فره‌تر سه‌ر هه‌ڵ ده‌دا و زیاتر هه‌ست به‌ سته‌می نه‌ته‌وایه‌تی ده‌كه‌ن و زۆرتر به‌ره‌ و سامان و كه‌له‌پووری نه‌ته‌وایه‌تی خۆیان ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌! سه‌ره‌ڕای ئه‌و هه‌موو زه‌بر و زۆره‌ و، قه‌ده‌خه‌كردنی زمان و جلوبه‌رگی كوردیی و، حاشا و ئینكار له‌ بوونی نه‌ته‌وه‌یه‌كی 45 ملیۆنی، دیسان كورد هه‌ر ماوه‌ و نه‌فه‌وتاوه‌ و له‌ جارانیش زۆرتر له‌ سه‌ر مافی ره‌وای خۆی سووره‌ و هه‌تا كوردستان و ئه‌و گه‌له‌ چه‌وساوه‌یه‌ رزگار نه‌بێ، هه‌دا نادا و ناسره‌وێ!
ناسری ره‌زازی دووکان 24/7/2008




          Design by Chia
Biyografi Film